Chương 14: Bờ suối

Nguyên không ngủ.

Nó nằm trên chõng, mắt mở trong bóng tối, nghe. Bên cạnh, Bông thở đều đều, thỉnh thoảng lại cười khúc khích trong mơ. Ở gian bên, cha ngáy. Tiếng ngáy hôm nay không đều như mọi đêm, cứ ngắt quãng, như người ngủ không yên.

Ngoài kia, trăng rằm vẫn sáng. Ánh trăng lọt qua khe vách, vạch một đường trắng mảnh trên nền đất.

Nó nghe tiếng dế. Tiếng ếch nhái ngoài ruộng. Tiếng gió lùa qua hàng tre. Tiếng con chó nhà ông cụ hàng xóm sủa vu vơ mấy tiếng rồi thôi. Tiếng gà gáy canh hai.

Rồi, gần canh ba, tiếng chó im bặt.

Không phải một con. Cả xóm. Con chó nhà ông cụ hàng xóm, con chó vện nhà bà cụ bán nước, đàn chó nhà bá hộ Lưu ở giữa làng, tất cả đang sủa bỗng im bặt cùng một lúc, như có ai bóp cổ chúng.

Cả làng chìm vào một sự im lặng đặc quánh.

Tiếng dế cũng im. Tiếng ếch nhái cũng im.

Nguyên ngồi dậy. Tim nó đập thình thịch. Nó không biết vì sao, nhưng tay nó đã luồn xuống dưới manh chiếu, nắm lấy chiếc lục lạc.

Cạch.

Tiếng động rất khẽ ở cửa sau. Nguyên quay phắt lại.

Cánh cửa sau hé mở. Ánh trăng tràn vào. Trong khung cửa có một bóng người gầy, cao, lưng gù.

– Đi theo ông. – Ông Chài nói, giọng thì thầm. – Đừng đánh thức ai.

Nguyên không hỏi. Nó nhét chiếc lục lạc vào túi áo trong như mọi khi, rút chân ra khỏi chăn thật khẽ, cho Bông khỏi thức. Nó nhìn em một lần. Bông vẫn ngủ say, môi còn nở nụ cười, tay vẫn ôm cái áo xanh lá mạ.

Cuốn sách rách vẫn nằm dưới chõng. Nó không kịp nghĩ đến cuốn sách.

Nó theo ông Chài ra cửa sau.

Ông Chài không đi đường làng. Ông đi men theo bờ rào, luồn qua những bụi tre, những khóm chuối, bước chân nhẹ đến mức không làm gãy một cọng rơm. Nguyên đi sau, bắt chước từng bước chân ông.

Ra khỏi xóm, ông rẽ về phía chân núi. Phía con suối.

– Ông Chài… – Nguyên thì thầm.

– Im.

Họ đi trong bóng tre. Trăng rằm sáng vằng vặc, nhưng ông Chài chọn đúng những chỗ có bóng cây, bóng tre, chỗ ánh trăng không chạm tới. Thỉnh thoảng ông dừng lại, đứng im như một gốc cây, nghiêng tai nghe. Rồi lại đi.

Đến lần dừng thứ ba, Nguyên cũng nghe thấy.

Phía sau, cách một quãng xa, có tiếng chân. Rất nhẹ. Rất đều. Không phải một người.

Nguyên nuốt nước bọt.

– Chúng nó đến nhà mình à ông? – Nó hỏi, run run.

– Ông dẫn mày ra đây để chúng nó không đến nhà mày. – Ông Chài nói, không quay lại. – Đi tiếp.

Nguyên chợt hiểu. Ông Chài đã đến nhà nó trước. Đã chờ ở đó, trong bóng tối, cho đến khi tiếng chó im. Rồi dẫn nó đi, để kẻ nào đang đến sẽ đi theo nó, mà không bước vào ngôi nhà có cha, có mẹ, có Bông đang ngủ.

Con suối hiện ra trước mặt. Nước suối dưới trăng lấp lánh như một dải lụa bạc. Bãi đá, bãi cuội trắng xoá. Tảng đá phẳng sát mép nước, chỗ ông Chài vẫn ngồi câu mỗi sáng.

Ông Chài dừng lại giữa bãi đá.

– Đến đây thôi.

Ông quay lại, nhìn quanh. Rồi ông chỉ vào một khe hẹp giữa hai tảng đá to, sát mép nước, chỗ cây lau mọc um tùm.

– Vào đấy. Ngồi xuống.

Nguyên chui vào khe đá. Khe hẹp, ẩm ướt, lau sậy che kín phía trên. Nước suối chảy sát chân nó, lạnh buốt.

Ông Chài cúi xuống, nhìn nó qua kẽ lá.

– Đứng im như lúc bắt cá. – Ông nói. – Không có gì động thì chúng không thấy mày. Nhớ chưa?

– Dạ.

– Ông chưa bảo ra thì không được ra. Dù thấy gì. Dù nghe gì.

Nguyên gật đầu.

Ông Chài nhìn nó thêm một lúc. Trong bóng tối, Nguyên không nhìn rõ mặt ông. Chỉ thấy đôi mắt ông, ánh lên dưới trăng.

Rồi ông đứng thẳng dậy, quay lưng đi, bước ra giữa bãi đá.

Năm cái bóng bước ra từ rặng tre.

Áo đen. Khăn đen bịt kín mặt, chỉ chừa đôi mắt. Không đeo phù hiệu gì, không thêu gì trên ngực áo. Bốn người cầm kiếm, lưỡi kiếm dài và dày, sáng loáng dưới trăng. Một người tay không, đi đầu.

Họ dừng lại, cách ông Chài chừng hai chục bước. Xếp thành hình vòng cung, chặn kín lối ra phía làng.

Người tay không nhìn ông Chài một lúc lâu.

– Lão già. – Hắn nói. Giọng lạnh, phẳng, không lên không xuống. – Giao thằng bé ra. Lão được sống.

Ông Chài không trả lời.

Ông cầm cái cần câu tre lên, cầm ngang trước ngực bằng cả hai tay.

Và ông đứng thẳng lưng.

Nguyên nhìn qua kẽ lá, nín thở. Hai năm nay, nó chưa từng thấy ông Chài đứng thẳng như thế. Cái lưng gù như cây tre già bị gió uốn, giờ thẳng tắp như một cây cột. Hai vai mở rộng. Chòm râu bạc rủ xuống ngực. Ông lão đánh cá dở hơi, câu cá không mồi, biến mất. Đứng giữa bãi đá dưới trăng là một người khác hẳn.

Người tay không im lặng một lúc. Rồi hắn khẽ hất đầu.

Hai kẻ cầm kiếm lao lên.

Ông Chài không lùi.

Ông bước lên một bước. Cần câu trong tay ông vụt ra, không phải như cây roi, mà như cây côn, đầu cần đâm thẳng vào cổ tay kẻ thứ nhất. Bốp. Lưỡi kiếm văng ra, rơi xuống bãi cuội loảng xoảng. Kẻ ấy chưa kịp lùi, đầu cần đã quét ngang, trúng thái dương. Hắn ngã vật xuống, không dậy nữa.

Kẻ thứ hai chém xuống. Lưỡi kiếm nặng, nhát chém mạnh, gió rít lên. Ông Chài nghiêng người. Lưỡi kiếm sượt qua vai ông, chém vào khoảng không. Ông nhìn vai hắn, không nhìn kiếm. Vai phải hắn nhích lên. Ông đã ở bên trái hắn. Cần câu quất ngược, như roi, quấn lấy cổ chân hắn. Giật mạnh. Hắn ngã ngửa. Đầu cần câu đập xuống.

Hai kẻ nằm trên bãi đá.

Mọi chuyện chỉ diễn ra trong vài hơi thở.

Người tay không vẫn đứng yên. Hai kẻ cầm kiếm còn lại lùi lại một bước, nhìn nhau.

– Không phải lão già thường. – Người tay không nói. Giọng hắn vẫn lạnh, nhưng chậm hơn. – Cùng lên.

Ba cái bóng cùng lao tới.

Ông Chài hít một hơi thật sâu.

Nguyên nhìn thấy điều ấy, dù cách xa. Ông Chài hít vào, rất sâu, rất dài, và cả người ông như phình ra. Rồi một cái gì đó bùng lên từ ông.

Nguyên không biết gọi nó là gì. Nó chỉ thấy không khí quanh ông Chài như rung lên, như hơi nóng bốc lên từ mặt đường giữa trưa hè. Nước suối sát chân ông dựng lên thành những con sóng nhỏ, bắn tung toé. Lau sậy xung quanh rạp xuống, như có gió lớn vừa thổi qua. Ngay cả trong khe đá cách xa, Nguyên cũng cảm thấy một luồng gì đó dội vào ngực mình, nặng như một tảng đá, khiến nó nghẹt thở.

Ba kẻ đang lao tới khựng lại giữa chừng, như vấp phải bức tường vô hình.

Ông Chài lao vào giữa chúng.

Nguyên không nhìn kịp. Cần câu tre trong tay ông như biến thành mười cái, hai mươi cái. Tiếng tre đập vào da thịt. Tiếng kiếm va vào đá. Tiếng ai đó rú lên. Tiếng thân người đổ xuống bãi cuội.

Rồi một cái bóng tách ra khỏi trận đánh.

Hắn vòng ra phía mép nước. Chạy thẳng về phía khe đá.

Nguyên chết lặng.

Đứng im như lúc bắt cá. Không có gì động thì chúng không thấy mày.

Nó không động. Nó ngồi im trong khe đá, không thở, không chớp mắt. Kẻ cầm kiếm đi dọc mép nước, đầu quay qua quay lại, đôi mắt sau lớp khăn đen quét qua từng bụi lau, từng tảng đá.

Hắn đi qua khe đá.

Rồi hắn dừng lại.

Hắn cúi xuống. Không phải nhìn vào khe đá. Mà nhìn xuống mặt nước, sát chân khe đá. Nguyên nhìn theo, và trái tim nó như ngừng đập.

Mặt nước dưới trăng in bóng nó. Cái bóng mờ mờ của một đứa trẻ đang ngồi co ro.

Cá không chạy chỗ mày nhìn. Cá chạy chỗ nó sợ.

Kẻ cầm kiếm đứng thẳng dậy. Hắn quay lại, đối diện với khe đá.

Và chém.

Nguyên không nhìn lưỡi kiếm. Nó nhìn vai hắn. Hai năm nay, mỗi sáng bên suối, nó đã nhìn vai ông Chài không biết bao nhiêu lần. Vai phải hắn nhích lên, nghiêng sang trái.

Nguyên ngả người sang phải.

Lưỡi kiếm chém vào tảng đá, sát mặt nó, toé lửa. Mảnh đá vụn bắn vào má nó, rát buốt.

Hắn rút kiếm ra, chém nhát nữa. Lần này nhanh hơn. Vai trái hắn hạ xuống, chém ngang.

Nguyên không còn chỗ tránh. Nó ngả người ra sau, lăn xuống nước.

Nước suối lạnh buốt ập vào người. Nó chìm xuống, rồi trồi lên, sặc nước, ho sặc sụa. Kẻ cầm kiếm đã đứng sát mép nước, lưỡi kiếm giơ cao.

Rồi có một tiếng động khô khốc.

Kẻ cầm kiếm đứng sững. Lưỡi kiếm vẫn giơ cao. Hắn cúi xuống nhìn ngực mình.

Đầu cần câu tre đã xuyên qua ngực hắn.

Sau lưng hắn, ông Chài đứng đó, hai tay nắm chặt thân cần câu. Ông giật mạnh. Kẻ cầm kiếm đổ xuống, nửa người nằm trên bãi cuội, nửa người chìm trong nước.

– Ông Chài! – Nguyên kêu lên.

Và nó thấy kẻ cuối cùng.

Người tay không. Hắn đã đứng ngay sau lưng ông Chài từ lúc nào, tay đã cầm một thanh kiếm nhặt dưới đất. Hắn chém.

Lưỡi kiếm chém trọn vào lưng ông Chài.

Ông Chài loạng choạng. Cả người ông chúi về phía trước. Nhưng ông không ngã.

Ông quay lại. Chậm rãi. Như một cây cổ thụ xoay mình trong gió.

Người tay không lùi lại một bước. Trong đôi mắt sau lớp khăn đen, lần đầu tiên Nguyên thấy có một thứ như sợ hãi.

Ông Chài vung cần câu.

Một nhát. Chỉ một nhát.

Người tay không đổ xuống bãi cuội, không một tiếng kêu.

Năm cái xác nằm trên bãi đá dưới trăng.

Nguyên lồm cồm bò lên khỏi mặt nước, ướt sũng, run lẩy bẩy. Nó chạy về phía ông Chài.

Ông Chài vẫn đứng. Ông đứng một lúc, cái cần câu tre chống xuống đất như cây gậy. Rồi hai đầu gối ông khuỵu xuống. Ông ngồi sụp xuống, lưng dựa vào tảng đá phẳng sát mép nước. Tảng đá ông vẫn ngồi câu mỗi sáng.

Máu chảy từ khoé miệng ông, chảy xuống chòm râu bạc. Máu thấm đỏ lưng áo nâu vá chằng vá đụp, loang ra trên mặt đá.

Nguyên quỳ xuống bên cạnh ông.

– Ông ơi… ông…

– Đừng khóc. – Ông Chài nói. Giọng ông khàn đặc, đứt quãng. – Không có thì giờ khóc.

Nguyên cắn môi. Nó không khóc. Nước mắt cứ trào ra, nhưng nó không khóc thành tiếng.

– Cởi áo ra. – Ông nói. – Ném xuống suối.

Nguyên ngẩn người.

– Làm đi.

Nguyên cởi cái áo nâu ướt sũng. Nó cầm cái áo, giơ lên, định ném.

– Khoan. – Ông Chài nói. – Cái lục lạc. Trong túi áo.

Nguyên sững người.

Nó chưa bao giờ cho ông xem chiếc lục lạc. Chưa bao giờ nhắc đến nó. Hai năm nay, nó chưa từng lấy nó ra trước mặt ông lần nào.

– Hai năm nay ngày nào mày chẳng mân mê nó. – Ông Chài nói, giọng khàn đặc. Khoé miệng ông giật nhẹ, như định cười mà không cười được. – Lấy ra. Giữ cho kỹ.

Nguyên luồn tay vào túi áo ướt sũng. Chiếc lục lạc vẫn nằm đó, lạnh ngắt. Nó rút ra, nắm chặt trong lòng bàn tay.

Rồi nó ném cái áo xuống dòng suối. Cái áo trôi đi, lững lờ, rồi chìm dần.

– Dép. – Ông Chài nói. – Một chiếc. Mắc vào cành cây giữa dòng kia.

Nguyên nhìn theo tay ông chỉ. Giữa dòng suối, có một cành cây gãy mắc vào tảng đá, nước chảy xiết qua. Nó lội ra, cởi một chiếc dép, mắc vào cành cây ấy. Nước suối kéo chiếc dép, nhưng cành cây giữ lại.

Nó đứng giữa dòng, nhìn chiếc dép mắc trên cành cây.

Chín năm trước, cũng trên một cành cây giữa dòng con suối này, cha đã vớt được một đứa bé ba tuổi.

Nó lội vào bờ, quỳ xuống bên ông Chài.

– Người ta… sẽ tin mày bị nước cuốn. – Ông Chài nói. Mỗi chữ như phải rút ra từ đáy ngực. – Năm đứa này… không đứa nào về được. Không ai biết mày còn sống.

Ông ho. Máu trào ra.

Nguyên nắm lấy bàn tay ông. Bàn tay trái, chỉ có ba ngón. Lạnh ngắt.

Ông Chài quay đầu, nhìn nó.

– Nghe ông nói. – Ông nói. Đôi mắt ông không còn sắc như dao nữa. Nó mờ đi, nhưng vẫn nhìn thẳng vào Nguyên. – Đừng bao giờ để ai biết con tu được nhiều công pháp.

Con.

Nguyên sững người. Hai năm nay, ông gọi nó là mày, là nhóc. Chưa bao giờ ông gọi nó là con.

– Ông… cháu không hiểu…

– Rồi con sẽ hiểu. – Bàn tay ba ngón của ông siết chặt tay nó. – Đi đi. Đừng quay về. Về là hại cả nhà.

– Còn ông…

– Để ông nằm đây. – Ông nói. – Người ta phải thấy ông ở đây. Thấy ông, thấy năm đứa này. Không thấy con.

Nguyên lắc đầu, nước mắt rơi lã chã xuống bàn tay ông.

Ông Chài nhìn nó rất lâu. Rồi môi ông mấp máy.

– Ông nợ con.

Nguyên không hiểu. Nó không kịp hỏi.

Ông Chài quay đầu đi, nhìn về phía núi. Vân Lĩnh dưới trăng rằm đen thẫm, lồng lộng. Mây trên đỉnh núi trắng bạc, như một tấm khăn tang.

Ông nhìn đỉnh núi ấy. Mắt ông mở. Không chớp.

Bàn tay ba ngón trong tay Nguyên dần buông lỏng.

Nguyên ngồi bên ông Chài rất lâu.

Nó không biết bao lâu. Trăng đã ngả về tây. Sương đã xuống, ướt đẫm bãi đá. Tiếng dế đã trở lại. Tiếng ếch nhái đã trở lại. Con suối vẫn chảy, chảy mãi, chảy qua những tảng đá, réo lên thành từng thác nhỏ, như chẳng có chuyện gì xảy ra.

Nó nhặt cái cần câu tre, đặt lên đùi ông. Nó khép đôi mắt vẫn còn mở của ông lại. Nó vuốt lại chòm râu bạc, chùi vết máu trên mép ông bằng bàn tay mình.

Rồi nó đứng dậy.

Nó nhìn ông Chài lần cuối. Ông ngồi dựa vào tảng đá, cần câu trên đùi, mặt quay về phía núi. Như một ông lão đang ngồi câu cá, và ngủ quên.

Nguyên quay đi.

Nó ở trần, đi chân đất, một chiếc dép đã mắc trên cành cây giữa suối. Nó chạy về phía làng, chạy trong bóng tre, chạy như ông Chài đã dẫn nó đi lúc canh ba, chọn những chỗ ánh trăng không chạm tới. Chiếc lục lạc nằm trong nắm tay nó, nắm chặt đến mức mép bạc hằn vào lòng bàn tay, cho nó khỏi kêu.

Nó phải đi. Ông Chài bảo đi. Nhưng trước khi đi, nó phải lấy cuốn sách.

Chỉ cuốn sách thôi. Rồi nó sẽ đi. Không ai thấy nó. Không ai biết.

Trời đã hửng xám ở phía đông khi nó về đến bờ rào nhà mình. Cả xóm còn ngủ. Nó lách qua bụi chuối, lẻn vào sân.

Rồi nó dừng lại.

Ngoài hiên, có một đốm lửa nhỏ, đỏ hồng, chập chờn trong bóng tối. Đốm lửa của một mồi thuốc lào trong nõ điếu.

Cha đang ngồi trên bậc thềm. Ôm cái điếu cày. Chưa ngủ.

Cha ngẩng lên, nhìn nó.